Θεόφιλος Παγιάτης: Συνέντευξη για τα σημαντικά θέματα που απασχολούν τον Κλάδο

Παγιάτης

Επίκαιρη συζήτηση-συνέντευξη με τον Πρόεδρο της ΠΟΒΑΣ Θεόφιλο Παγιάτη για όλα τα θέματα του Κλάδου και των Κατασκευαστών. Προγράμματα Εξοικονομώ, Οικοδομική δραστηριότητα, Επιδοτήσεις Πολιτείας, Ενεργειακή κρίση.


Μετά το Συνέδριο στο Αγρίνιο, όπου ο κλάδος έδωσε το «παρών» με νέο ρεκόρ συμμετοχών, συναντούμε τον Πρόεδρο της ΠΟΒΑΣ, Θεόφιλο Παγιάτη, και δε χάνουμε την ευκαιρία για μια γρήγορη συζήτηση, η οποία επικεντρώνεται σε επίκαιρα και ενδιαφέροντα θέματα του Κλάδου του Αλουμινίου. Τι αντιμετωπίζουν σήμερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, την οικοδομική δραστηριότητα και τις επιδοτήσεις της πολιτείας που αφορούν το κόστος ενέργειας.

[1] Ποια είναι τα σημερινά προβλήματα των βιοτεχνικών επιχειρήσεων του Κλάδου; Τι σας μεταφέρουν οι συνάδελφοί σας;

Τα βασικότερα προβλήματα σχετίζονται με την αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το κόστος ενέργειας αυξήθηκε κατά 89,8%, το κόστος προμήθειας πρώτων υλών και εμπορευμάτων κατά 48,2%, το κόστος καυσίμων κατά 70,3% και το κόστος προμήθειας εξοπλισμού και μηχανημάτων κατά 35%. Περίπου το 50% των επιχειρήσεων αύξησαν τις τιμές πώλησης των παραγομένων προϊόντων και υπηρεσιών διότι δεν είχαν άλλη επιλογή το δεύτερο εξάμηνο του 2021 και οι υπόλοιπες το πρώτο εξάμηνο του 2022.

Η αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων καθώς και η φθίνουσα πορεία της ζήτησης λόγω των ανατιμήσεων και της κακής ψυχολογίας που υπάρχει στη κοινωνία, επιβραδύνουν την ανάπτυξη του Κλάδου τουλάχιστον στην εσωτερική αγορά που κινδυνεύει να εισέλθει σε μια γκρίζα περίοδο λόγω του πληθωρισμού και των συσσωρευμένων υποχρεώσεων που έχουν οι επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας του ΙΜΕ, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021 σχεδόν 1 στις 2 επιχειρήσεις είχαν τουλάχιστον μια ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το Δημόσιο ή τους ιδιώτες, ενώ 1 στις 3 επιχειρήσεις είχε πολλαπλές ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Επίσης 1 στις 5 επιχειρήσεις είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές τόσο προς την εφορία όσο και προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Συνεπώς μιλάμε για δύσκολη κατάσταση την οποία θα αντιμετωπίσουν το επόμενο διάστημα αρκετές επιχειρήσεις και στον κλάδο μας. Χρειάζεται ίσως ένα διαφορετικό μείγμα πολιτικής για την βελτίωση των εργαλείων και των μέτρων διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Συγχρόνως χρειάζονται παρεμβάσεις για
τη συγκράτηση των τιμών, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με το κόστος ενέργειας και διευκολύνσεις για τη χρηματοδότηση των μικρών επιχειρήσεων. Ανασχεδιασμός των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε ένα σημαντικό μέρος των επιχορηγούμενων χρηματοδοτήσεων να κατευθυνθεί αποκλειστικά προς τις μικρές επιχειρήσεις και βιοτεχνίες.

[2] Τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας βοηθούν τον Κλάδο στην τρέχουσα περίοδο;

Η καθυστέρηση αποπληρωμής των έργων που υλοποιούνται εντός των προγραμμάτων «εξοικονομώ» εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στον Κλάδο. Οι παρατηρούμενες καθυστερήσεις έχουν λάβει μεγάλες διαστάσεις και πιέζουν αφόρητα τις βιοτεχνίες και τους επαγγελματίες δημιουργώντας ντόμινο προβλημάτων. Οι μεγάλες καθυστερήσεις ως προς τον χρόνο εξόφλησης, με βάση τα όσα αναφέρει ο οδηγός εφαρμογής του προγράμματος είναι ένα θέμα που ταλαιπωρεί τους προμηθευτές από τότε που ξεκίνησαν τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας στον κτιριακό τομέα.

Οι δικαιολογίες για την καθυστέρηση της εξόφλησης των προγραμμάτων, περισσεύουν. Πάντως θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι αν υπήρχε εκ μέρους των αρμοδίων η βούληση, στις περισσότερες των περιπτώσεων οι χρονικές αποκλίσεις θα ήταν πολύ μικρότερες από τις προβλεπόμενες ημερομηνίες και ως εκ τούτου αντιμετωπίσιμες από τον Κλάδο,
ο οποίος βρήκε τρόπο να συνεννοηθεί εσωτερικά και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό κατά ένα μέρος. Όπως καταλαβαίνετε λόγω των ανατιμήσεων των υλικών, οι τιμές στο πρόγραμμα πρέπει να αναπροσαρμοστούν και ίσως έχει έρθει η ώρα για να γίνει μία μεγαλύτερη και πιο δίκαιη παραμετροποίηση των τιμών τουλάχιστον ως προς τα εξώφυλλα.

Το Νέο Πρόγραμμα “Εξοικονομώ 2021” ως προς το μέγεθος των προκαταβολών είναι επαρκές προκειμένου να δουλέψει ικανοποιητικά η αγορά και με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπιστεί η έλλειψη ρευστότητας που πιέζει τις επιχειρήσεις μετά από 12 χρόνια οικονομικών κρίσεων, αλλά πρέπει να γίνει αναπροσαρμογή των τιμών. Θέλω να τονίσω ότι αν δεν ενδιαφερθεί το Υπουργείο για τη διόρθωση ορισμένων σημαντικών θεμάτων, το Νέο Πρόγραμμα “Εξοικονομώ 2021” κινδυνεύει να απαξιωθεί και να μην πετύχει τους στόχους παρότι είναι ξεκάθαρο ότι η προσφορά του στη κοινωνία είναι πολύ σημαντική και καθοριστική ως προς τον ρυθμό σταδιακής απεξάρτησης της χώρας από τη χρήση εισαγόμενης ενέργειας.

[3] Σε σχέση με την οικοδομική κίνηση ποιες είναι οι προβλέψεις σας;

Στην οικοδομή παρατηρούμε μία σταδιακή επιβράδυνση της δραστηριότητας που υπήρχε, λόγω της αύξησης στις τιμές των υλικών και γενικότερα του κατασκευαστικού κόστους που έχει πλέον μία οικοδομή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις περίπου η άνοδος αγγίζει το 50% στο συνολικό κατασκευαστικό κόστος. Αιτία βέβαια είναι οι μεγάλες ανατιμήσεις, οι οποίες ήρθαν για να μείνουν και δεν βλέπουμε κάποια αποκλιμάκωση.

Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις στα υλικά με αποτέλεσμα να περνάνε στους τελικούς καταναλωτές, οι οποίοι δεν διαθέτουν πλέον την ίδια αγοραστική δύναμη και επιβραδύνεται διαρκώς η ζήτηση λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και της ενεργειακής κρίσης που συρρικνώνουν τα διαθέσιμα εισοδήματα και τα καθιστούν ανεπαρκή ακόμη και για την κάλυψη βασικών αναγκών. Συμπερασματικά θα υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη πτώση στο τζίρο το επόμενο διάστημα όπως και καθυστέρηση στην ανέγερση νέων κτιριακών μονάδων κατοικιών κλπ.

Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι είναι λάθος να ταυτίζουμε τον ρυθμό έκδοσης οικοδομικών αδειών με την οικοδομική δραστηριότητα επειδή πολλοί βιάστηκαν να εκδώσουν άδειες το 2022 προκειμένου να απαλλαχθούν από το ΦΠΑ, σύμφωνα με το σχετικό μέτρο που βρίσκεται σε εφαρμογή μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Κάποιοι συνάδελφοι ή και συνεργάτες σχετικά με τις επιπτώσεις αυτής της κατάστασης πιστεύουν ότι παρόλα αυτά η οικοδομική δραστηριότητα κινείται ακόμη με καλούς ρυθμούς και ότι το Πρόγραμμα “Εξοικονομώ 2021”, καθώς και μια σειρά άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων που αφορούν τον κατασκευαστικό κλάδο, θα προσφέρουν λύσεις ανακούφισης στο δύσκολο Φθινόπωρο και τον δυσκολότερο Χειμώνα που έρχονται. Σημαντικό πάντως είναι να γνωρίζουμε και να προετοιμαστούμε για μια σταδιακή πτώση του ρυθμού της δραστηριότητας στον κατασκευαστικό κλάδο, η οποία ελπίζουμε να μην είναι μεγάλη.

[4] Οι επιδοτήσεις από την πλευρά της πολιτείας δίνουν λύση στην υπερβολική άνοδο της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας;

Αν κοιτάξουμε λίγο πιο προσεχτικά τα στοιχεία πού έχουμε στη διάθεσή μας, θα διαπιστώσουμε ότι η τιμή της κιλοβατώρας μέχρι τον Αύγουστο του 2019 στη ΔΕΗ ήταν 0,0946 ευρώ και τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους έφτασε 0,110. Σήμερα η ΔΕΗ για τον Αύγουστο 2022 ανακοίνωσε τιμή 0,486 € για όριο κατανάλωσης μέχρι 2.000 kwh. Αν ξεπεραστεί το όριο κατανάλωσης των 2000 kwh η τιμή διαμορφώνεται στα 0,498 €. Άρα σε 3 χρόνια (8/2019 -> 8/2022) η τιμή αυξήθηκε πάνω από 5 φορές στη ΔΕΗ ενώ οι ιδιωτικές εταιρείες ανακοίνωσαν ακόμη μεγαλύτερη τιμή ανά κιλοβατώρα. Η εξαγγελία του Yπουργού Κώστα Σκρέκα για την επιδότηση του Αυγούστου στην Ηλεκτρική Ενέργεια που θα απορροφήσει μεγάλο μέρος των αυξήσεων στα οικιακά τιμολόγια και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με αποτέλεσμα η τιμή της κιλοβατώρας να φθάσει τα 15 ως 17 λεπτά, είναι θετική.

Συνεπώς η ραγδαία αύξηση της τιμής επιβάλει την λήψη μέτρων δομικού και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα που θα μειώσουν την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, όπως η αλλαγή του τρόπου τιμολόγησης η οποία δεν πρέπει να εξαρτάται από τον ακριβότερο παραγωγό, που σήμερα είναι το φυσικό αέριο. Συγχρόνως να γίνει μείωση της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα, που σήμερα ανέρχεται στο 48% και αύξηση της συμμετοχής του λιγνίτη που σήμερα ανέρχεται στο 19%. Η απαλλαγή της Ελλάδας από τον φόρο άνθρακα τουλάχιστον μέχρι να μειώσουμε τα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας είναι αναγκαία και δίκαιη με αυτές τις συνθήκες.

Παράλληλα να ακολουθήσει η χώρα μας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο και τις ανάλογες πρακτικές που θα το υποστηρίζουν, το οποίο θα επιτρέψει την σταδιακή μείωση της κατανάλωσης και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές με νέες μονάδες αποθήκευσης και επαρκή δίκτυα διανομής ώστε το παραγόμενο ρεύμα να διανέμεται εύκολα στις παραγωγικές μονάδες και την κοινωνία. Οι καταστάσεις δε μας επιτρέπουν εφησυχασμό! Άμεσα θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των επικείμενων εξελίξεων στο πεδίο της ενέργειας που θα απομακρύνουν τον κίνδυνο μιας ακόμη πιο έντονης ενεργειακής και οικονομικής κρίσης.

Από την συζήτηση – συνέντευξη προέκυψαν επιγραμματικά τα εξής:
– Χρειάζεται ανασχεδιασμός των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε ένα σημαντικό μέρος των επιχορηγούμενων χρηματοδοτήσεων να κατευθυνθεί αποκλειστικά προς τις μικρές επιχειρήσεις και βιοτεχνίες.
– Το Νέο Πρόγραμμα “Εξοικονομώ 2021” ως προς το μέγεθος των προκαταβολών είναι επαρκές, προκειμένου να δουλέψει ικανοποιητικά η αγορά και με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπιστεί η έλλειψη ρευστότητας που πιέζει τις επιχειρήσεις μετά από 12 χρόνια οικονομικών κρίσεων, αλλά πρέπει να γίνει αναπροσαρμογή των τιμών
– Στην οικοδομική κίνηση παρατηρούμε σταδιακή επιβράδυνση της δραστηριότητας που υπήρχε, λόγω της αύξησης στις τιμές των υλικών και γενικότερα του κατασκευαστικού κόστους που έχει πλέον μία οικοδομή.
– Οι καταστάσεις δε μας επιτρέπουν εφησυχασμό! Άμεσα θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των επικείμενων εξελίξεων στο πεδίο της ενέργειας που θα απομακρύνουν τον κίνδυνο μιας ακόμη πιο έντονης ενεργειακής και οικονομικής κρίσης.

Απάντηση