fbpx

Τα σημεία «κλειδιά» για το νέο «εξοικονομώ κατ’ οίκον»

εξοικονομώ κατ' οίκον
Print Friendly, PDF & Email

Η κυβέρνηση, μετά από τρία χαμένα χρόνια, ανακοίνωσε επιτέλους το νέο πρόγραμμα Εξοικονομώ κατ΄Οίκον, δίνοντας στη δημοσιότητα τον οδηγό του προγράμματος. Η έναρξη υποβολής των αιτήσεων θα ξεκινήσει στις 28 Φεβρουαρίου, όπως ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ.


Επί της αρχής, παρότι στη βασική του φιλοσοφία το νέο εξοικονομώ για κατοικίες βασίζεται στη λογική του παλαιότερου προγράμματος που έτρεξε πρακτικά μέχρι πέρυσι, έχει βασικές και ουσιαστικές αλλαγές.

Η πρώτη και κυριότερη είναι η αποσύνδεση από την υποχρέωση τραπεζικού δανεισμού. Δηλαδή όσοι ιδιοκτήτες έχουν την οικονομική δυνατότητα να βάλουν από την τσέπη τους τα χρήματα που απαιτεί το πρόγραμμα, μπορούν να κάνουν αίτηση απευθείας στο Υπουργείο, χωρίς να απευθυνθούν σε τράπεζα ούτε για δάνειο ούτε για αξιολόγηση.

Σε αυτή την περίπτωση θα πάρουν από το ΕΤΕΑΝ την «άμεση ενίσχυση», δηλαδή την επιδότηση του κόστους, η οποία κυμαίνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία που ανήκει ο καθένας και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.

Προσοχή ωστόσο θα πρέπει να δοθεί στο ότι πρακτικά οι πολίτες πρέπει να βάλουν από την τσέπη τους το σύνολο του ποσού που απαιτείται για εργασίες και να εξοφλήσουν τους προμηθευτές και ακολούθως, αφού πιστοποιηθούν οι δαπάνες και το φυσικό αντικείμενο του έργου, με βάση τα δικαιολογητικά και τους όρους του προγράμματος, θα πάρουν την αντίστοιχη άμεση ενίσχυση.

Προκαταβολή δεν προβλέπεται στο πρόγραμμα για όσους δεν κάνουν χρήση τραπεζικού δανεισμού. Από την άλλη, προβλέπεται η δυνατότητα σε όσους δεν θέλουν ή δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν μόνοι τους την αλλαγή να καταφύγουν σε τραπεζικό δανεισμό, μέσα από το ηλεκτρονικό σύστημα του νέου εξοικονομώ, σε μία από τις δέκα τράπεζες (τις τέσσερις συστημικές, την AtticaBank και πέντε συνεταιριστικές), με επιδότηση επιτοκίου από το πρόγραμμα, παράλληλα ή μη με άμεση ενίσχυση.

Δεύτερη επί της αρχής βασική αλλαγή που χρειάζεται προσοχή είναι ότι, όλη η διαδικασία θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος.

Το σύστημα αυτό διασφαλίζει αφενός ταχύτητα και ίσους όρους σε όλους τους συμμετέχοντες, αλλά ταυτόχρονα έχει αυστηρούς και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου. Σημειώνουμε με έμφαση ότι θα γίνεται εξαρχής, μέσω διασύνδεσης με το taxisnet, διασταύρωση με τα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης τόσο για τα εισοδηματικά κριτήρια όσο και για το ζήτημα των χαρακτηριστικών του ακινήτου (πρώτη κατοικία, είδος, τετραγωνικά κλπ). Οπότε αν υπάρχουν εκκρεμότητες στις δηλώσεις Ε9, πρέπει οπωσδήποτε να επιλυθούν προ της έναρξης της ηλεκτρονικής αίτησης.

Τρίτη βασική αλλαγή του προγράμματος είναι ότι θα λειτουργήσει με την αρχή της διασφάλισης μη εξάντλησης του προϋπολογισμού της δράσης για κάθε περιφέρεια. Αυτό σημαίνει ότι οι αιτήσεις θα εξετάζονται με χρονική σειρά και θα διασφαλίζεται αντικειμενικά η σειρά έγκρισης (ή απόρριψης), αλλά από την άλλη σημαίνει ότι θα προηγηθούν όσοι καταθέσουν νωρίτερα αίτηση.

Πρακτικά, όσο νωρίτερα καταθέσεις πλήρη αίτηση με δικαιολογητικά τόσο ποιο γρήγορα θα εγκριθεί και θα τελειώσει το έργο, καθώς είναι πλέον υποχρεωτικό όλες οι εργασίες να τελειώσουν εντός εννέα μηνών από την ένταξη του έργου.

Παράλληλα, αυτό σημαίνει ότι αν εξαντληθεί γρήγορα ο προϋπολογισμός, λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος, σε κάποια περιφέρεια (ο προϋπολογισμός στον οδηγό αναλύεται ανά περιφέρεια) δεν θα εξυπηρετηθούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι αλλά μόνο όσοι πρόλαβαν.

Σημειώνουμε ότι τα χρήματα για τη δράση προέρχονται τόσο από το κεντρικό ΕΠΑΝΕΚ όσο και από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα – και ακόμη δεν έχουν δώσει χρηματοδότηση όλες οι περιφέρειες.

Τέταρτη σημαντική αλλά αναμενόμενη αλλαγή είναι ότι όλες οι επεμβάσεις ανακαίνισης – ενεργειακής αναβάθμισης και όλες οι επιθεωρήσεις από ενεργειακό επιθεωρητή θα πρέπει να γίνονται σύμφωνα με τον νέο Κανονισμό Ενεργειακής Επάρκειας Κτιρίων, που η εφαρμογή του ξεκίνησε στις 27 Νοεμβρίου 2017.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν είχατε εκδώσει Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν τις 26 Νοεμβρίου 2017 ή αν είχατε κάνει μια μελέτη ενεργειακής απόδοσης για το ακίνητό σας ή είχατε υπολογίσει κάποιες εργασίες με βάση το παλαιό πρόγραμμα ή τον παλιό ΚΕΝΑΚ, η δουλειά αυτή και όλα τα σχετικά δικαιολογητικά και έγγραφα δεν έχουν καμία αξία – και πρέπει να τα ξανακάνετε. Ρητά προβλέπεται στον οδηγό του προγράμματος ότι για ο,τιδήποτε αφορά το νέο εξοικονομώ χρησιμοποιείται ο ΚΕΝΑΚ 2017.

Για να μην ακούτε διάφορες φήμες που κυκλοφορούν, σημειώνουμε ότι οι αλλαγές ανάμεσα στους δύο ΚΕΝΑΚ δεν είναι τεράστιες αλλά πρέπει οπωσδήποτε να γίνουν νέοι υπολογισμοί, καθώς υπάρχουν διαφοροποιήσεις στο κτίριο αναφοράς, σε ζητήματα θερμομόνωσης και θερμοπερατότητας σε υφιστάμενα κτίρια, σε κάποιους δείκτες και τιμές που λαμβάνονται υπόψιν, σε θέματα ψύξης-θέρμανσης-κλιματισμού κλπ που διαφοροποιούν σε αρκετές περιπτώσεις τα ΠΕΑ και τις μελέτες, άρα και τις αναγκαίες εργασίες για νέο έργο εξοικονόμησης – και το συνεπακόλουθο κόστος. Από την άλλη, προβλέπονται περισσότερες δυνατότητες και μεγαλύτερη ευελιξία για την κάλυψη των ενεργειακών στόχων ου προγράμματος.

Οι ενεργειακοί στόχοι είναι μία ακόμη σημαντική αλλαγή και βασική παράμετρος του νέου προγράμματος. Για τις δύο πρώτες εισοδηματικές κατηγορίες προβλέπεται εξοικονόμηση ενέργειας (σε σύγκριση με το «κτίριο αναφοράς» του ΚΕΝΑΚ) άνω του 40%.

Το ποσοστό αυτό είναι σχετικά χαμηλό (αν συγκριθεί με τις άλλες κατηγορίες) προκειμένου να βοηθηθούν περισσότερο τα φτωχά νοικοκυριά με μικρότερες επενδύσεις.

Στις υπόλοιπες πέντε εισοδηματικές κατηγορίες, που σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους ανήκουν στη μεσαία τάξη, ο ενεργειακός στόχος είναι σαφώς υψηλότερος, καθώς με τις επεμβάσεις που θα γίνουν σε κάθε σπίτι ή κτίριο πρέπει να επιτευχθεί εξοικονόμηση τουλάχιστον 70% σε σύγκριση με το κτίριο αναφοράς του ΚΕΝΑΚ.

Σημειώνουμε ότι με βάση την εθνική και κοινοτική νομοθεσία εξοικονόμησης ενέργειας, ως κτίριο αναφοράς νοείται κτίριο με τα ίδια γεωμετρικά χαρακτηριστικά, θέση, προσανατολισμό, χρήση και χαρακτηριστικά λειτουργίας με το εξεταζόμενο κτίριο που πληροί όμως ελάχιστες προδιαγραφές και έχει καθορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά όσον αφορά τον σχεδιασμό, το κτιριακό κέλυφος και τα τεχνικά συστήματα του.

Αν επιθυμείτε ακριβή ενημέρωση, παρότι πρόκειται για αρκετά τεχνικά κείμενα, μπορείτε να βρείτε τον ΚΕΝΑΚ στους ακόλουθους συνδέσμους:

Ακόμη, στην ιστοσελίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας μπορείτε να βρείτε τις Τεχνικές Οδηγίες του νέου ΚΕΝΑΚ (με πολύ αναλυτικές αλλά εξαιρετικά τεχνικές λεπτομέρειες για πόλους τους σχετικούς υπολογισμούς):

Σημειώνουμε ότι το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ που χρησιμοποιείται για τις Μελέτες Ενεργειακής Απόδοσης μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο μηχανικοί.

Το χρονοδιάγραμμα υποβολής

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα έναρξης υποβολής αιτήσεων, το ΥΠΕΝ έχει δεσμευθεί δημοσίως ότι το πληροφοριακό σύστημα θα ανοίξει μέχρι 28 Φεβρουαρίου 2018. Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση του ΥΠΕΝ, η διασύνδεση των τραπεζών με το πληροφοριακό σύστημα ξεκινά σταδιακά από σήμερα 15 Φεβρουαρίου και θα ολοκληρωθεί μέχρι τέλους του μήνα. Ωστόσο, επειδή δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη (τουλάχιστον μέχρι τις 14/2 το βράδυ) η σχετική Υπουργική Απόφαση του νέου Εξοικονομώ σε ΦΕΚ, είναι πιθανό να καθυστερήσει λίγο αυτή η διασύνδεση, καθώς υπάρχει θέμα νομιμότητας.

Σημειώνουμε επίσης ότι με βάση τον Οδηγό του νέου προγράμματος, η όλη διαδικασία θα εκτελείται μέσω του πληροφοριακού συστήματος της επίσημης διαδικτυακής πύλης του Προγράμματος http://exoikonomisi.ypen.gr. Εφιστούμε την προσοχή ότι αυτή η διεύθυνση (η οποία δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμη, τουλάχιστον μέχρι την Τετάρτη 14/2) είναι διαφορετική από την διεύθυνση http://exoikonomisi.ypeka.gr/ πάνω στην οποία «έτρεχε» ενημέρωση για το προηγούμενο πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ΄οίκον». Και αυτό παρά το ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντις και Ενέργειας εξακολουθεί να χρησιμοποιεί επισήμως ως ιστοσελίδα του το www.ypeka.gr και όχι το www.ypen.gr/.

Αρμόδιες πηγές τονίζουν ότι η καθυστέρηση δημοσίευσης της απόφασης σε ΦΕΚ είναι τυπική και δεν υφίσταται πρόβλημα (αν και με τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις που έχουν μεσολαβήσει, ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις…), ενώ σημειώνουν ότι η διασύνδεση των τραπεζών με το πληροφοριακό σύστημα είναι ουσιαστικό μέρος που πρέπει να έχει υλοποιηθεί πριν ανοίξει το σύστημα για τις αιτήσεις, καθώς στην ηλεκτρονική αίτησή του κάθε πολίτης θα πρέπει να δηλώσει αν θα προχωρήσει την υλοποίηση του προγράμματος με τραπεζικό δανεισμό ή όχι – και από αυτήν την επιλογή και μετά τροποποιείται και η διαδικασία έγκρισης. Θυμίζουμε ότι στο νέο πρόγραμμα δεν υπάρχει πλέον υποχρέωση τραπεζικού δανεισμού.

Δηλαδή όσοι ιδιοκτήτες έχουν την οικονομική δυνατότητα να βάλουν από την τσέπη τους τα χρήματα που απαιτεί το πρόγραμμα, μπορούν να κάνουν αίτηση απευθείας στο Υπουργείο, χωρίς να απευθυνθούν σε τράπεζα ούτε για δάνειο ούτε για αξιολόγηση.

Τονίζεται ότι η υποβολή αιτήσεων ορίζεται επισήμως μέχρι εξαντλήσεως των κεφαλαίων του Προγράμματος ανά Περιφέρεια (εν θα είναι το ίδιο για όλη τη χώρα) και πάντως όχι μετά την 31.12.2021, ενώ όπως αναλύσαμε στο πρώτο μέρος του ρεπορτάζ θα ακολουθηθεί χρονική σειρά.

Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης

Σημαντικό σημείο που διαφοροποιεί το νέο πρόγραμμα από το παλαιό είναι η υποχρέωση ολοκλήρωσης των ενεργειακών παρεμβάσεων μέσα σε εννέα μήνες από την έγκριση υπαγωγής.

Η υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, δηλαδή

  • η υλοποίηση του συνόλου των παρεμβάσεων και η εξόφληση των απαιτούμενων δαπανών με ίδια κεφάλαια (π.χ. έκδοση αδειών, ασφαλιστικές εισφορές),
  • η διενέργεια της 2ης ενεργειακής επιθεώρησης και η εξόφλησή της,
  • η εξόφληση τυχόν μελετών ή /και συμβουλευτικών υπηρεσιών
  • η καταχώρηση στο πληροφοριακό σύστημα της πρώτης δήλωσης πιστοποίησης για την ολοκλήρωση του έργου (από τον Ωφελούμενο και στην περίπτωση πολυκατοικίας από τον εκπρόσωπο) επισυνάπτοντας τα απαιτούμενα παραστατικά δαπανών και τα λοιπά δικαιολογητικά,

θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί από τον Ωφελούμενο εντός χρονικού διαστήματος εννέα (9) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Υπαγωγής (συμβατικός χρόνος υλοποίησης του έργου). Σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνατή η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μετά τις 16/06/2023.

Σύμφωνα με όσα προβλέπει ο οδηγός (μένει να αποδειχθεί αν θα επιβεβαιωθεί στην πράξη…). Η καταβολή της επιχορήγησης και η εκταμίευση του συνολικού ποσού του δανείου ολοκληρώνεται εντός χρονικού διαστήματος δύο (2) μηνών από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης πιστοποίησης για την ολοκλήρωση του έργου.

Πότε ξεκινά η επιλεξιμότητα των δαπανών

Ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας δαπανών ορίζεται η ημερομηνία έκδοσης του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) κατάταξης του ακινήτου. Ωστόσο, δώστε προσοχή στο ότι δεν είναι επιλέξιμα έργα τα οποία, βάσει των προσκομιζόμενων παραστατικών δαπάνης, έχουν ολοκληρωθεί ως προς το φυσικό αντικείμενο ή έχουν εκτελεστεί πλήρως μέχρι και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Πηγή: greenagenda.gr

Απάντηση