Η επίτευξη των στόχων μας για την ενέργεια και το κλίμα απαιτεί σημαντική μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Η ενεργειακή απόδοση —δηλαδή η χρήση λιγότερης ενέργειας για την εκτέλεση των ίδιων καθηκόντων— αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας. Αναγνωρίζοντας τη σημασία της, η ΕΕ συμφώνησε να μειώσει την τελική μας κατανάλωση ενέργειας κατά 11,7 % έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2020.
Τον Μάιο του 2025 η Επιτροπή δημοσίευσε την αξιολόγησή της σχετικά με τα εθνικά σχέδια των χωρών της ΕΕ για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ). Πρόκειται για εθνικούς χάρτες πορείας που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της ΕΕ προτίθενται να επιτύχουν τους στόχους τους για την ενέργεια και το κλίμα. Στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι πολλές χώρες έχουν αυξήσει τις φιλοδοξίες τους όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει κενό για την επίτευξη του στόχου για το 2030. Η αντιμετώπισή της απαιτεί περαιτέρω δράση.
Ενεργειακή απόδοση – μια τριπλή νίκη
Οι ενεργειακά αποδοτικές λύσεις βρίσκουν την εφαρμογή τους σε εμπορικά και οικιστικά κτίρια, στις μεταφορές και στη βιομηχανία. Συνήθως κυμαίνονται από τη στροφή σε υλικά υψηλών επιδόσεων, για παράδειγμα για τη μόνωση χώρων, καθώς και ενεργειακά έξυπνες συσκευές και τεχνολογίες για τη βελτιστοποίηση της επεξεργασίας, την ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποδομών που καλύπτουν τις ενεργειακές ανάγκες κ.λπ.
Η ενεργειακή απόδοση είναι επωφελής σε 3 βασικές διαστάσεις της ζωής μας: μειώνει τις εκπομπές, στηρίζει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μειώνοντας την εξάρτησή μας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και έχει ως αποτέλεσμα χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Μια τριπλή νίκη!
Πράγματι, χωρίς μέτρα ενεργειακής απόδοσης, τα τελευταία 20 χρόνια, θα χρειαζόμασταν έως και 27% περισσότερη ενέργεια για να καλύψουμε τις ανάγκες μας! Αυτό ισούται με τη συνολική ετήσια κατανάλωση ενέργειας της Γαλλίας, των Κάτω Χωρών, της Αυστρίας και της Φινλανδίας μαζί.
Νέα ώθηση στην ενεργειακή απόδοση
Η πολιτική της ΕΕ επικεντρώνεται στην ενεργειακή απόδοση σε διάστημα σχεδόν 2 δεκαετιών. Πράγματι, η Επιτροπή και οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν ήδη από το 2007 να αυξήσουν την ενεργειακή απόδοση και έθεσαν ως πρώτο στόχο τη βελτίωση κατά 20% έως το 2020. Έκτοτε, η φιλοδοξία έχει αυξηθεί – όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Εκτός από τον στόχο της ΕΕ για το 2030, δεσμευτήκαμε επίσης στην παγκόσμια δέσμευση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, η οποία δρομολογήθηκε στην παγκόσμια σύνοδο κορυφής για τη δράση για το κλίμα της COP28 το 2023. Η δέσμευση αποσκοπεί στον διπλασιασμό του παγκόσμιου ρυθμού βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και στον τριπλασιασμό της παγκόσμιας εγκατεστημένης δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030.
Η ενεργειακή απόδοση εξακολουθεί να έχει στρατηγική σημασία για τη δράση της πολιτικής στον τομέα της καθαρής ενέργειας. Ο επίτροπος κ. Dan Jørgensen επιβεβαίωσε εκ νέου την ισχυρή προσήλωση της ΕΕ σε αυτό τον Ιούνιο του 2025, περιγράφοντας έναν «οδικό χάρτη για την ενεργειακή απόδοση». Καλύπτει 10 συγκεκριμένους τομείς για βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης, όπως η ενίσχυση των τομεακών πολιτικών, η διευκόλυνση της χρηματοδότησης και των επενδύσεων, η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης των πολιτών και των επιχειρήσεων και η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας.
Οι δράσεις προτεραιότητας, οι οποίες θα υλοποιηθούν ήδη κατά την περίοδο 2025-2026, περιλαμβάνουν, για παράδειγμα,
- σχετικά με τη σύσταση «Φόρουμ δράσης για την αποτελεσματικότητα 2030 με τις χώρες της ΕΕ»
- τόνωση της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών
- μια στρατηγική ηλεκτροδότησης και αναθεωρημένη στρατηγική θέρμανσης και ψύξης
Η εστίαση της Επιτροπής στις τομεακές πολιτικές εξηγείται εύκολα: ο κατασκευαστικός τομέας είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στην Ευρώπη. Τα κτίρια αντιπροσωπεύουν περίπου το 40 % της κατανάλωσης ενέργειας της ΕΕ και η εφαρμογή της αναθεωρημένης οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θα βελτιώσει την ενεργειακή τους απόδοση, θα οδηγήσει σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας και υγιέστερες συνθήκες διαβίωσης, καθώς και στη μείωση των επενδυτικών αναγκών στο δίκτυο. Απαιτεί από τις χώρες της ΕΕ να καταρτίσουν εθνικά σχέδια ανακαίνισης κτιρίων, περιγράφοντας στρατηγικές ενεργειακής ανακαίνισης για την επίτευξη ενός πλήρως απαλλαγμένου από ανθρακούχες εκπομπές κτιριακού δυναμικού έως το 2050.
Η απαλλαγή του τομέα θέρμανσης και ψύξης από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι επίσης κεντρικής σημασίας, αλλά η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ήταν βραδύτερη σε αυτόν τον τομέα, σε σύγκριση με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2023 οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρείχαν το 26,2 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στη θέρμανση και την ψύξη, σύμφωνα με την Eurostat. Η αναθεωρημένη οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ενισχύει τον στόχο θέρμανσης και ψύξης, περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την ενσωμάτωση της απορριπτόμενης θερμότητας και ψύξης και ενισχύει τον ρόλο του τομέα θέρμανσης και ψύξης στην ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος.
Κάθε δράση μετράει
Η ενεργειακή απόδοση δεν αφορά μόνο μεγάλους τομείς ή βιομηχανίες, μπορούμε όλοι να παίξουμε τον ρόλο μας. Κάθε βήμα για την εξοικονόμηση ενέργειας κάνει τη διαφορά – για το κλίμα, για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και για τα πορτοφόλια μας.
Οι κανόνες της ΕΕ για τις ενεργειακές ετικέτες και τον οικολογικό σχεδιασμό εκτιμάται ότι θα αποφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας περίπου 230 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου πετρελαίου έως το 2030 και, επιλέγοντας ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα, οι πολίτες μπορούν να εξοικονομούν έως και 290 ευρώ ετησίως από τους οικιακούς λογαριασμούς ενέργειας.
Με τη μετάβαση σε λαμπτήρες LED, μπορείτε να εξοικονομήσετε έως και 90% της ενέργειας σε σύγκριση με τους λαμπτήρες πυρακτώσεως και αν έχετε τη συνήθεια να χρησιμοποιείτε το κάπως μεγαλύτερο πρόγραμμα eco 40-60 στο πλυντήριο ρούχων σας, θα εξοικονομήσετε τόσο ενέργεια όσο και νερό! Επιπλέον, εάν μεταβείτε σε ένα από τα πιο ενεργειακά αποδοτικά πλυντήρια, μπορείτε να εξοικονομήσετε 250 ευρώ κατά τη διάρκεια ζωής του προϊόντος.
Οι ενεργειακά αποδοτικές συμπεριφορές είναι μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές που μπορούμε να κάνουμε, οπότε την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να αντικαταστήσετε μια ηλεκτρική συσκευή, κάντε μια ενημερωμένη αγορά! Συμβουλευτείτε, συγκρίνετε και μάθετε περισσότερα σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των προϊόντων πριν από την αγορά, ελέγχοντας τη διαδικτυακή πύλη για τα ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα και τη βάση δεδομένων του ευρωπαϊκού μητρώου προϊόντων για την ενεργειακή επισήμανση.
Πηγή: news.b2green.gr