Οι επιθέσεις σε βασικές εγκαταστάσεις σε ΗΑΕ και Μπαχρέιν, σε συνδυασμό με τις διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ, εντείνουν την πίεση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και οδηγούν σε άνοδο των τιμών του αλουμινίου. Πυραυλικές και επιδρομές με drones στα τέλη Μαρτίου προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε δύο μεγάλες εγκαταστάσεις αλουμινίου στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας ανησυχία στις παγκόσμιες αγορές μετάλλων
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι ένας από τους πέντε μεγαλύτερους προμηθευτές αλουμινίου παγκοσμίως, με το Μπαχρέιν να ακολουθεί, και οι επιθέσεις έπληξαν την Emirates Global Aluminium (EGA) και την Aluminium Bahrain (Alba), τους μεγαλύτερους παίκτες σε κάθε αγορά.
Η διακοπή της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ για αρκετές εβδομάδες είχε ήδη προκαλέσει ανησυχίες για την προμήθεια επεξεργασμένου αλουμινίου, αλλά εφαρμόζονταν εναλλακτικές λύσεις, όπως η μεταφορά των εξαγωγών μέσω φορτηγών στο Ομάν και στη συνέχεια η αποστολή τους από το λιμάνι του Σοχάρ.
Οι επιθέσεις τέλη Μαρτίου στόχευσαν όχι τις οδούς μεταφοράς αλλά τις ίδιες τις πηγές παραγωγής.
Πρώτη φορά το αλουμίνιο είναι πιο πολύτιμο από τον χρυσό. Σήμερα η παραγωγή του ξεκινά από την εξόρυξη βωξίτη, από τον οποίο εξάγεται το μέταλλο. Είναι ευέλικτο και χρησιμοποιείται σε πολλούς τομείς, όπως μεταφορές, αεροδιαστημική, κατασκευές, συσκευασία, ηλεκτρονικά και μηχανήματα, οπότε οι συνέπειες αυτών των επιθέσεων μπορεί να είναι πολύ ευρύτερες από απλές αυξήσεις τιμών.
Επιπτώσεις της επίθεσης
Ούτε τα ΗΑΕ ούτε το Μπαχρέιν διαθέτουν σημαντικά αποθέματα βωξίτη. Η EGA τον εισάγει κυρίως από την Αφρική. Η κυβέρνηση της Γουινέας επέβαλε κρατικό έλεγχο στην εταιρεία εξόρυξης βωξίτη της χώρας πέρυσι, προκαλώντας νομική διαμάχη με τα ΗΑΕ. Λίγες ημέρες πριν τις ιρανικές επιθέσεις, οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι είχαν καταλήξει σε συμφωνία που θα επέτρεπε τη συνέχιση των προμηθειών.
Το Μπαχρέιν προμηθεύεται βωξίτη κυρίως από την Αυστραλία και τη Σαουδική Αραβία. Εβδομάδες πριν τις επιθέσεις στην EGA και την Alba, πλοία με βωξίτη που κατευθύνονταν προς αυτά τα εργοστάσια είχαν ανακατευθυνθεί λόγω των κινδύνων διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ. Ο αποκλεισμός αυτός επηρέασε επίσης έναν ακόμη παραγωγό στην περιοχή, την Qatar Aluminium Manufacturing Company.
Ακόμη και πριν τις επιθέσεις σε ΗΑΕ και Μπαχρέιν, η τιμή αναφοράς του αλουμινίου είχε φτάσει σε νέα υψηλά. Μετά τις επιθέσεις, εκτινάχθηκε στα 3.500 δολάρια ανά τόνο. Μόνο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 είχε φτάσει υψηλότερα. Αναλυτές θεωρούν ότι τα 4.000 δολάρια ανά τόνο είναι πιθανό ενδεχόμενο.
Τα κράτη του Κόλπου προμηθεύουν περίπου το 10% του παγκόσμιου αλουμινίου. Μεγαλύτεροι παραγωγοί όπως η Κίνα και η Ινδία καταναλώνουν μεγάλο μέρος της παραγωγής τους εσωτερικά, ενώ ο Κόλπος εξάγει έως και το 80% του επεξεργασμένου αλουμινίου του. Αν αφαιρούνταν η Κίνα από το κάδρο, ο Κόλπος θα αντιστοιχούσε στο 22% της παγκόσμιας παραγωγής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, προμηθεύονταν πάνω από το 1/5 των εισαγωγών τους από τα ΗΑΕ, τον τρίτο μεγαλύτερο προμηθευτή τους μετά τον Καναδά και τη Νότια Αφρική. Τα ΗΑΕ προμήθευαν επίσης τη Γερμανία με 8,7% του αλουμινίου της, ενώ το Μπαχρέιν ήταν ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους προμηθευτές για το Βερολίνο. Οι επιθέσεις αυτές μπορεί να αναγκάσουν τους πελάτες να επανεξετάσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Αν και η Ρωσία είναι επίσης μεγάλος παραγωγός, δεν αποτελεί βιώσιμη εναλλακτική λόγω κυρώσεων, ενώ ο Καναδάς είναι πολύ μακριά από τις ασιατικές αγορές, δυσκολεύοντας τη μεταφορά.
Η προσφορά μειώνεται
Αρχές Απριλίου, η EGA ανακοίνωσε ότι θα χρειαστεί έως και έναν χρόνο για να επανέλθει η λειτουργία στο εργοστάσιο Al Taweelah, μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές εγκαταστάσεις αλουμινίου στον κόσμο, που περιλαμβάνει μονάδα τήξης, διυλιστήριο αλουμίνας, εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής και μονάδα ανακύκλωσης. Η εγκατάσταση παρήγαγε 1,6 εκατ. τόνους χυτού μετάλλου και 2,4 εκατ. τόνους αλουμίνας το 2025, ενώ η Alba παρήγαγε 1,62 εκατ. τόνους αλουμινίου, ρεκόρ. Οι επισκευές αναμένεται να αφαιρέσουν περίπου 3,2 εκατ. τόνους από την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Και οι δύο εταιρείες παράγουν πρωτογενές αλουμίνιο που στη συνέχεια επεξεργάζεται από άλλες βιομηχανίες. Οι εταιρείες που το χρησιμοποιούν το μετατρέπουν σε φύλλα ή πλάκες ή το επεξεργάζονται για χρήση σε άλλους τομείς.Το αλουμίνιο της EGA καταλήγει σε μεγάλους κατασκευαστές εξοπλισμού για κατασκευές, αυτοκινητοβιομηχανία, συσκευασία, ηλεκτρονικά και αεροδιαστημική (ένα από τα κράματα χρησιμοποιείται από Boeing και Airbus).
Η Ευρώπη είναι η μεγαλύτερη αγορά εξαγωγών της Alba, όπου εξυπηρετεί τον κατασκευαστικό τομέα. Η Alba είχε πρόσφατα συνάψει συμφωνία με την Aluminium Dunkerque για εξαγορά (το μεγαλύτερο εργοστάσιο πρωτογενούς αλουμινίου της Ευρώπης).
Οι ασιατικές χώρες εξαρτώνται επίσης σε μεγάλο βαθμό από το αλουμίνιο του Κόλπου, λόγω γεωγραφικής εγγύτητας. Οι κολοσσοί Samsung και LG είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις τιμές του αλουμινίου. Ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας επίσης επηρεάζεται, καθώς το αλουμίνιο χρησιμοποιείται σε φωτοβολταϊκά και πτερύγια ανεμογεννητριών. Τα κράτη του Κόλπου εξάγουν έως και το 80% του επεξεργασμένου αλουμινίου τους. Αν αφαιρούνταν η Κίνα, θα αντιστοιχούσαν στο 22% της παγκόσμιας παραγωγής.
Μια αναπτυσσόμενη βιομηχανία
Μακροπρόθεσμα, τα κράτη του Κόλπου φοβούνται ότι αυτό μπορεί να πλήξει την εικόνα τους ως αξιόπιστων προμηθευτών, ειδικά καθώς έχουν τεθεί στο επίκεντρο της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα.
Το International Aluminium Institute (IAI) προβλέπει ότι η ζήτηση θα αυξηθεί κατά 40% έως το 2030, με την παραγωγή να πρέπει να φτάσει τους 119,5 εκατ. τόνους από 73 εκατ. το 2025.
Παρότι οι περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις δεν είναι προτεραιότητα βραχυπρόθεσμα, το αλουμίνιο είναι «ατελείωτα» ανακυκλώσιμο. Το IAI εκτιμά ότι το 75% όλου του αλουμινίου που έχει παραχθεί εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σήμερα. Η ανακύκλωση μπορεί να μειώσει τις πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ειδικά στη συσκευασία. Πάνω από το 70% των κουτιών αλουμινίου ανακυκλώνεται.
Στην ηλεκτρονική βιομηχανία, η ανακύκλωση έχει δυσκολίες. Μελέτη έδειξε ότι μόνο το μισό των ηλεκτρονικών στην Ευρώπη συλλέγεται σωστά για ανάκτηση αλουμινίου. Νωρίτερα το 2026, μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες (Toyota, Ford, BMW, Volvo και Honda) ανακοίνωσαν κοινή πρωτοβουλία για ανακύκλωση αλουμινίου ώστε να μειώσουν κόστος και εκπομπές.
Ωστόσο, στην κατασκευαστική βιομηχανία η ανακύκλωση δεν αποτελεί επαρκή λύση, λόγω της μεγάλης διάρκειας ζωής των κτιρίων και της συνεχούς ανάγκης για νέα υλικά.
Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, οι ιρανικές επιθέσεις στα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές αλουμινίου, εντείνοντας την πίεση που ήδη προκαλείται στο Στενό του Ορμούζ.
Πηγή: energia.gr
