Η μετάθεση της καταληκτικής ημερομηνίας για την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στις 30/09 αναδιατάσσει τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων στη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας». Η συγκεκριμένη παράταση εστιάζει αποκλειστικά σε κενά, μη κατοικημένα ακίνητα. Παράλληλα, αίρεται ο περιορισμός που περιόριζε τη συμμετοχή σε μία μόνο ιδιοκτησία ανά ωφελούμενο, επιτρέποντας πλέον την ένταξη πολλαπλών κλειστών διαμερισμάτων ή μονοκατοικιών στο δεύτερο στάδιο υποβολής.
Παρ’ όλα αυτά, η εξασφάλιση πόρων προσκρούει συχνά σε ένα ανυπέρβλητο τεχνικό εμπόδιο: την έλλειψη πολεοδομικής νομιμότητας σε κτίσματα με άδεια ανέγερσης πριν από την 31η Δεκεμβρίου 1990.
Ποιες τεχνικές προϋποθέσεις καθορίζουν την επιλεξιμότητα ενός κτιρίου;
Όπως εξηγεί σχετικά η Γραμματή Μπακλατσή (τοπογράφος – πολεοδόμος μηχανικός), η καταχώριση των δεδομένων στο πληροφοριακό σύστημα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ) αποτελεί το βασικό φίλτρο αξιολόγησης. Η αναγραφή του ακινήτου στον τίτλο κτήσης ή η σωστή συμπλήρωση των τετραγωνικών μέτρων στη δήλωση Ε9 δεν κατοχυρώνουν την οικοδομική νομιμότητα.
Για την επιτυχή έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας απαιτούνται συγκεκριμένα στοιχεία:
- Ύπαρξη οικοδομικής άδειας προγενέστερης της 31/12/1990 ή ισοδύναμου εγγράφου νομιμότητας (όπως βεβαίωση κτίσματος προϋφιστάμενου του 1955).
- Ταύτιση των πραγματικών διαστάσεων και της διαρρύθμισης με τα εγκεκριμένα πολεοδομικά σχέδια.
- Απουσία εκκρεμών πράξεων ή οριστικών αποφάσεων κατεδάφισης.
- Ολοκληρωμένη τακτοποίηση τυχόν πολεοδομικών υπερβάσεων με τον Ν. 4495/2017 πριν τη σύνταξη του Πιστοποιητικού Πληρότητας της ΗΤΚ.
Ο τεχνικός έλεγχος συνίσταται σε ενδελεχή διασταύρωση: τίτλος ιδιοκτησίας, σχέδια της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ) και πραγματική υφιστάμενη κατάσταση.
Ποιες αποκλίσεις εντοπίζονται συχνότερα σε παλαιά ακίνητα;
Σε κτίρια κατασκευασμένα προ δεκαετιών, οι αυθαίρετες μικροεπεμβάσεις ή οι εκτεταμένες προσθήκες ήταν συνήθης πρακτική. Οι περιπτώσεις αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την τυπολογία του κτίσματος:
Διαμερίσματα πολυκατοικιών
- Διαφορετική διαμερισμάτωση: Μετατόπιση μεσοτοιχιών ανάμεσα σε ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες ή κατάληψη μέρους των κοινόχρηστων διαδρόμων.
- Κλείσιμο ημιυπαίθριων χώρων και εξωστών: Προσάρτηση εξωτερικών επιφανειών στον εσωτερικό όγκο της κατοικίας.
- Αυθαίρετες εσωτερικές διαμορφώσεις: Δημιουργία παταριών, εσωτερικών κλιμάκων και τροποποιήσεις στα ανοίγματα των όψεων.
- Αλλαγή χρήσης: Μετατροπή ισόγειων ή υπόγειων αποθηκών σε χώρους κύριας διαμονής.
Μονοκατοικίες
- Άτυπες προσθήκες κατ’ επέκταση: Σταδιακή κατασκευή νέων δωματίων, κουζινών ή χώρων υγιεινής στον ακάλυπτο χωρίς έκδοση άδειας.
- Ανεξάρτητοι βοηθητικοί χώροι: Αυθαίρετη ανέγερση λεβητοστασίων, αποθηκών και μόνιμων στεγάστρων στον περιβάλλοντα χώρο.
- Υπέρβαση συντελεστή κάλυψης και δόμησης: Απόκλιση του πραγματικού περιγράμματος του κτιρίου από το θεωρημένο διάγραμμα κάλυψης.
Πώς αντιμετωπίζεται η απώλεια φακέλου από την πολεοδομία;
Σε σημαντικό ποσοστό παλαιών ακινήτων, οι φάκελοι των οικοδομικών αδειών στα αρχεία των ΥΔΟΜ έχουν χαθεί ή έχουν υποστεί καταστροφές. Χωρίς τα εγκεκριμένα σχέδια, η σύνταξη της ΗΤΚ και η ένταξη στο πρόγραμμα καθίστανται αδύνατες.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός κινεί τη διαδικασία ανασύστασης φακέλου. Η ενέργεια αυτή απαιτεί εκ νέου αποτύπωση του ακινήτου, τεκμηρίωση της αρχικής άδειας μέσω ιστορικών εγγράφων και έκδοση διοικητικής πράξης από την ΥΔΟΜ. Πρόκειται για διαδικασία με σημαντική χρονική διάρκεια, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον άμεσο έλεγχο του φακέλου.
Προκλήσεις και σημεία εμπλοκής στην υλοποίηση
Η αξιοποίηση του προγράμματος περιλαμβάνει συγκεκριμένες δυσκολίες που επιβάλλουν προσεκτική διαχείριση:
- Γραφειοκρατική επιβάρυνση στα αρχεία των ΥΔΟΜ: Η διαδικασία αναζήτησης σχεδίων ή η επίσημη βεβαίωση απώλειας φακέλου μπορεί να διαρκέσει από τρεις έως έξι μήνες λόγω φόρτου των δημόσιων υπηρεσιών.
- Απαιτούμενο αρχικό κεφάλαιο: Τα πρόστιμα αυθαιρέτων, τα παράβολα του Ν. 4495/2017 και οι αμοιβές των τεχνικών ελέγχων καταβάλλονται απευθείας από τον ιδιοκτήτη, χωρίς πρόβλεψη προκαταβολής από το πρόγραμμα.
- Νομικά κολλήματα συνιδιοκτησίας: Επεμβάσεις που αγγίζουν κοινόχρηστα τμήματα μιας πολυκατοικίας απαιτούν συχνά τροποποίηση της σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας ή τη συναίνεση της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών.
- Απαγορευτικές περιπτώσεις τακτοποίησης: Κατασκευές που εμπίπτουν σε ρητές απαγορεύσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας ή αυθαιρεσίες που εκτελέστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011 δεν νομιμοποιούνται, αποκλείοντας οριστικά το κτίριο από τη δράση.
Τεχνικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών για ιδιοκτήτες
Για την έγκαιρη πιστοποίηση της επιλεξιμότητας εντός της νέας διορίας, απαιτούνται τα εξής στάδια προετοιμασίας:
- Συλλογή τίτλων: Αναζήτηση συμβολαίων, πιστοποιητικών μεταγραφής και του στελέχους της παλαιάς οικοδομικής άδειας.
- Ανάκτηση σχεδίων: Αίτηση στην ΥΔΟΜ ή ηλεκτρονική ανάκτηση από το σύστημα e-Άδειες για τις εγκεκριμένες κατόψεις και τομές.
- Επιτόπια αυτοψία: Πλήρης γεωμετρικός έλεγχος και αποτύπωση των πραγματικών διαστάσεων του κτιρίου από μηχανικό.
- Υπαγωγή στον Ν. 4495/2017: Υπολογισμός και πληρωμή παραβόλου, καθώς και εξόφληση τουλάχιστον του 30% του ειδικού προστίμου για την ενεργοποίηση της βεβαίωσης υπαγωγής.
- Έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου: Σύνταξη του φακέλου και έκδοση του σχετικού Πιστοποιητικού Πληρότητας.
- Υποβολή αίτησης: Έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της δράσης.
Η ουσία της είδησης
Η νέα προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου 2026 για κλειστά ακίνητα στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» συνοδεύεται από την άρση του περιορισμού για μία μόνο ιδιοκτησία ανά δικαιούχο. Η εκταμίευση της επιδότησης παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την πλήρη πολεοδομική τακτοποίηση μέσω του Ν. 4495/2017 και την ολοκλήρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Πηγή: news.b2green.gr