Συνέντευξη στον Γιώργο Γαζεπίδη – Περιοδικό PROFIL ENERGY.
1. Αγαπητέ Πρόεδρε, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων;
Κύριε Γαζεπίδη, ευχαριστώ για την φιλοξενία στις σελίδες του περιοδικού σας, και το ενδιαφέρον σας για τις θέσεις της ΠΟΒΑΣ.
Τα μέτρα κινούνται οριακά προς τη θετική κατεύθυνση, αλλά απέχουν από το να αντιμετωπίζουν συνολικά τα προβλήματα της μικρής παραγωγικής επιχείρησης. Αν επιχειρούσαμε μια σχηματική αποτίμηση, θα λέγαμε ότι καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο των πραγματικών αναγκών.
Η μικρή βιοτεχνία δεν αντιμετωπίζει μόνο ένα φορολογικό πρόβλημα. Αντιμετωπίζει ένα σύνθετο πρόβλημα επιβίωσης και ανάπτυξης: περιορισμένη ρευστότητα, δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση, αυξημένο ενεργειακό κόστος, ακριβότερες πρώτες ύλες, έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.
Η φορολογική ελάφρυνση είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί όταν το λειτουργικό κόστος απορροφά τα διαθέσιμα της επιχείρησης. Δεν έχει νόημα να μειώνεται ένας φόρος και ταυτόχρονα να εξαντλείται η ρευστότητα που χρειάζεται ο επαγγελματίας για να αγοράσει υλικά, να πληρώσει τους εργαζομένους του και να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τις μικρές και μεσαίες παραγωγικές επιχειρήσεις, με ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση, μέτρα για το κόστος λειτουργίας, ενίσχυση της παραγωγής και δίκαιους όρους ανταγωνισμού. Δεν ζητάμε απλώς να αντέχουμε περισσότερο. Ζητάμε να μπορούμε να παράγουμε, να επενδύουμε και να αναπτυσσόμαστε.
2. Οι Βιοτέχνες κατασκευαστές κουφωμάτων απορροφούν σημαντικό μέρος των αυξήσεων για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Πόσο ανησυχητικό είναι αυτό για τον κλάδο;
Είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Ο κατασκευαστής βρίσκεται καθημερινά μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε θα αυξήσει την τιμή και θα διακινδυνεύσει να χάσει τη δουλειά είτε θα απορροφήσει τις αυξήσεις και θα δει το περιθώριο κέρδους του να συρρικνώνεται.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον. Όταν αυξάνονται οι τιμές των προφίλ, των εξαρτημάτων, των υαλοπινάκων, της ενέργειας, των μεταφορών και της εργασίας, ενώ η τελική τιμή παραμένει πιεσμένη από τον ανταγωνισμό, η επιχείρηση αρχίζει να χρηματοδοτεί ουσιαστικά τη λειτουργία της από το ίδιο της το κέρδος.
Έτσι δημιουργείται μια επικίνδυνη αντίφαση: μια βιοτεχνία μπορεί να εμφανίζει ικανοποιητικό κύκλο εργασιών, αλλά να μην έχει την πραγματική κερδοφορία που απαιτείται για να διατηρήσει τη ρευστότητά της, να εκσυγχρονίσει τον εξοπλισμό της ή να προσλάβει προσωπικό.
Αυτό δεν είναι ανάπτυξη. Είναι σταδιακή εξάντληση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Πρέπει να καταλάβουμε ότι η βιωσιμότητα της βιοτεχνίας δεν αφορά μόνο τον ιδιοκτήτη της. Αφορά τις θέσεις εργασίας, την τεχνογνωσία που έχει συσσωρευτεί στον κλάδο, την ποιότητα των κατασκευών και την ίδια την παραγωγική βάση της χώρας. Αν αφήσουμε τις μικρές επιχειρήσεις να εξαντλήσουν τα περιθώριά τους, αύριο θα αναρωτιόμαστε γιατί δεν υπάρχουν αρκετοί κατασκευαστές και εξειδικευμένοι τεχνίτες.
3. Ο δείκτης τιμών των οικοδομικών υλικών εξακολουθεί να απασχολεί την αγορά. Πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί η κατάσταση;
Δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι οι τιμές θα επιστρέψουν αυτόματα στα επίπεδα του παρελθόντος. Ακόμη και αν ο ρυθμός των αυξήσεων περιοριστεί, αυτό δεν σημαίνει ότι μειώνεται το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής.
Αυτή η πραγματικότητα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από την Πολιτεία, ιδιαίτερα στον σχεδιασμό των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης. Οι προϋπολογισμοί πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές τιμές των υλικών και της εργασίας και όχι να βασίζονται σε οικονομικά δεδομένα προηγούμενων ετών.
Δεν μπορείς να σχεδιάζεις παρεμβάσεις με τιμές του 2022 ή του 2023, όταν το κόστος υλοποίησης έχει αλλάξει σημαντικά. Διαφορετικά, μειώνεται στην πράξη η δυνατότητα του πολίτη να ολοκληρώσει το έργο που έχει σχεδιάσει, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να εκτελέσουν εργασίες υπό ασφυκτικές οικονομικές συνθήκες.
Η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να οδηγεί σε πραγματικά αποτελέσματα: καλύτερα κτίρια, χαμηλότερη ενεργειακή κατανάλωση και ποιοτικές κατασκευές. Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται ρεαλιστικοί προϋπολογισμοί, επαρκής χρηματοδότηση και κανόνες που να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες της αγοράς.
4. Τι γνωρίζουμε για το «Εξοικονομώ 2026» και ποιες είναι οι βασικές διεκδικήσεις της ΠΟΒΑΣ για τα επόμενα προγράμματα;
Το βασικό ζήτημα είναι η προβλεψιμότητα. Οι επαγγελματίες και οι πολίτες χρειάζονται έγκαιρη και επίσημη ενημέρωση για το πότε θα ξεκινά ένα πρόγραμμα και πότε θα τελειώνει, ποιοι θα μπορούν να συμμετέχουν, ποιες εργασίες θα χρηματοδοτούνται και με ποιους όρους.
Με βάση τα επίσημα δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας, δεν έχει ανοίξει νέος κύκλος αιτήσεων με οριστικοποιημένους όρους για ένα νέο «Εξοικονομώ 2026». Επομένως, το ενδιαφέρον πρέπει να στραφεί και στον σχεδιασμό των επόμενων προγραμμάτων, ώστε να μην επαναληφθούν οι ίδιες δυσκολίες.
Για την ΠΟΒΑΣ, υπάρχουν συγκεκριμένες προτεραιότητες.
Πρώτον, ισότιμη πρόσβαση των μικρών βιοτεχνικών επιχειρήσεων στα έργα. Δεν πρέπει να διαμορφώνονται διαδικασίες που ευνοούν αποκλειστικά τις μεγάλες εταιρείες ή δημιουργούν δυσανάλογα εμπόδια για τις μικρές βιοτεχνίες.
Δεύτερον, ποιότητα και πιστοποιημένες κατασκευές. Η ενεργειακή αναβάθμιση δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση τη χαμηλότερη τιμή ή την ταχύτητα απορρόφησης των κονδυλίων. Πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι εργασίες ανταποκρίνονται στις τεχνικές απαιτήσεις και αποδίδουν πραγματικά οφέλη στον πολίτη.
Τρίτον, απλές διαδικασίες και σαφείς κανόνες. Η γραφειοκρατία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εμπόδιο για τον ιδιοκτήτη ή τον μικρό επαγγελματία.
Τέταρτον, ουσιαστική συμμετοχή των επαγγελματικών και κλαδικών φορέων στον σχεδιασμό των προκηρύξεων. Οι φορείς γνωρίζουν τις δυνατότητες και τις δυσκολίες της αγοράς και μπορούν να συμβάλουν σημαντικά, ώστε οι όροι των προγραμμάτων να είναι εφαρμόσιμοι.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να ανακοινωθεί ένα νέο πρόγραμμα. Είναι να σχεδιαστεί σωστά,με ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα ώστε τα διαθέσιμα κονδύλια να μετατραπούν σε πραγματικά έργα, ενεργειακή εξοικονόμηση και οικονομική δραστηριότητα που θα ωφελεί την κοινωνία και τις ελληνικές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
5. Η ΠΟΒΑΣ ζήτησε παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για την ολοκλήρωση έργων. Υπήρξε ανταπόκριση από την Πολιτεία;
Υπήρξε ανταπόκριση, αλλά όχι πλήρης ικανοποίηση του αιτήματός μας. Μετά από επανειλημμένες παρεμβάσεις, δόθηκε παράταση έως τις 30 Νοεμβρίου 2026 για συγκεκριμένες κατηγορίες ήδη ενταγμένων αιτήσεων στα προγράμματα «Εξοικονομώ 2021, 2023 και 2025».
Πρόκειται για θετική εξέλιξη, καθώς μπορεί να αποτρέψει την απώλεια χρηματοδότησης για έργα που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία υλοποίησης. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει συνολικά το πρόβλημα, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν έργα που δυσκολεύονται να ολοκληρωθούν μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια.
Πίσω από κάθε εγκεκριμένο έργο υπάρχει ένας πολίτης που έχει προγραμματίσει τις παρεμβάσεις του και μια επιχείρηση που έχει αναλάβει οικονομικές και επαγγελματικές υποχρεώσεις. Δεν είναι λογικό να κινδυνεύει μια χρηματοδότηση επειδή το διοικητικό χρονοδιάγραμμα δεν συμβαδίζει με τις πραγματικές συνθήκες υλοποίησης.
Η θέση μας είναι σαφής: όπου τεκμηριώνεται ότι υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, η Πολιτεία πρέπει να εξετάζει λύσεις που προστατεύουν τόσο τον δικαιούχο όσο και τον επαγγελματία. Χρειάζονται ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και έγκαιρες αποφάσεις, όχι διαρκής αβεβαιότητα.
6. Το επάγγελμα του βιοτέχνη κατασκευαστή αλουμινίου και σιδήρου παραμένει ουσιαστικά χωρίς ένα σύγχρονο, ολοκληρωμένο πλαίσιο αδειοδότησης. Έχει υπάρξει εξέλιξη;
Η ΠΟΒΑΣ, μαζί με τα τρία Βιοτεχνικά Επιμελητήρια της χώρας, τη ΓΣΕΒΕΕ και άλλες κλαδικές ομοσπονδίες, όπως γνωρίζετε, έχει καταθέσει εδώ και δύο χρόνια συγκεκριμένη και ολοκληρωμένη πρόταση για την αδειοδότηση των τεχνικών επαγγελμάτων.
Δεν καταθέσαμε απλώς ένα υπόμνημα. Μεταφέραμε την εμπειρία των επαγγελματιών και των επιχειρήσεων, με στόχο να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την τεχνική γνώση, θα διασφαλίζει την επαγγελματική επάρκεια και θα ενισχύει την προστασία του καταναλωτή.
Στο πρόσφατο Εθνικό Βιοτεχνικό Συνέδριο, ο Υπουργός Ανάπτυξης κ. Τάκης Θεοδωρικάκος, αναγνώρισε δημόσια τη σημασία της αδειοδότησης των τεχνικών επαγγελμάτων, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ατζέντα του Υπουργείου. Είναι μια σημαντική εξέλιξη, γιατί για πρώτη φορά το θέμα αναδείχθηκε με τόσο σαφή τρόπο στον δημόσιο διάλογο από την πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου.
Βεβαίως παραμένουμε σε στάση αναμονής και εγρήγορσης διότι η αναγνώριση της ανάγκης πρέπει να μετατραπεί άμεσα, σε συγκεκριμένες θεσμικές πρωτοβουλίες και εφαρμόσιμες αποφάσεις.
Οι επαγγελματίες δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση ούτε ένα κλειστό επάγγελμα. Ζητούν κανόνες, πιστοποίηση γνώσεων, επαγγελματική επάρκεια και ίσους όρους ανταγωνισμού. Θέλουμε να γνωρίζουμε ποιος εκπαιδεύεται, ποιος πιστοποιείται, ποιος αδειοδοτείται και ποιος έχει την ευθύνη της κατασκευής και της εγκατάστασης των προϊόντων.
Όταν μιλάμε για κουφώματα, θύρες και σύνθετες κατασκευές, δεν μιλάμε απλώς για ένα εμπορικό προϊόν. Μιλάμε για ενεργειακή απόδοση, ασφάλεια, λειτουργικότητα και διάρκεια ζωής. Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι η εργασία εκτελείται από επαγγελματία με τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες.
7. Ο νέος Κανονισμός για τα Δομικά Προϊόντα και οι αλλαγές στα ευρωπαϊκά πρότυπα δημιουργούν νέες απαιτήσεις για τον κλάδο. Πώς τοποθετείται η ΠΟΒΑΣ;
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή του ευρωπαϊκού πλαισίου. Ο νέος Κανονισμός για τα Δομικά Προϊόντα ενισχύει σταδιακά τη σημασία της τεκμηρίωσης των επιδόσεων, της ψηφιοποίησης, της βιωσιμότητας και της κυκλικότητας των προϊόντων.
Παράλληλα, εξελίσσεται η διαδικασία αναθεώρησης και ανάπτυξης ευρωπαϊκών προτύπων που αφορούν τις πόρτες, τα παράθυρα, τα παντζούρια, τις πύλες, τα υαλοπετάσματα και συναφή προϊόντα.
Οι αλλαγές αυτές μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για την αναβάθμιση του κλάδου, αρκεί να υπάρξει έγκαιρη προετοιμασία. Οι μικρές βιοτεχνίες πρέπει να γνωρίζουν ποιες απαιτήσεις τις αφορούν, ποια τεχνικά στοιχεία πρέπει να τηρούν, ποιες υποχρεώσεις θα έχουν και πώς θα προσαρμοστούν χωρίς δυσανάλογο κόστος.
Η ΠΟΒΑΣ παρακολουθεί τις ευρωπαϊκές εξελίξεις μέσα από τη συμμετοχή της στην EuroWindoor και παρεμβαίνει στη διαμόρφωση τους, μεταφέροντας τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες των ελληνικών μικρών επιχειρήσεων.
Για εμάς, το κρίσιμο ζήτημα είναι να διαμορφωθούν απαιτήσεις που ενισχύουν την ποιότητα και την αξιοπιστία των προϊόντων, χωρίς να δημιουργούν περιττά γραφειοκρατικά εμπόδια για τις μικρές βιοτεχνίες. Σαφώς δεν θα περιμένουμε να γίνουν οι αλλαγές υποχρεωτικές για να αρχίσουμε να ενημερωνόμαστε. Θα προετοιμάσουμε την έγκαιρη ενημέρωση, την τεχνική καθοδήγηση, την κατάλληλη εκπαίδευση και υποστήριξη των βιοτεχνικών επιχειρήσεων ώστε να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.
Η ευρωπαϊκή προσαρμογή πρέπει να είναι μια ευκαιρία αναβάθμισης για ολόκληρο τον κλάδο.
8. Υπάρχει επαρκής σύνδεση της δημόσιας τεχνικής εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες των αλουμινοκατασκευών;
Όχι στον βαθμό που απαιτούν οι σημερινές συνθήκες. Εδώ χρειάζεται μια ουσιαστική αλλαγή αντίληψης. Δεν μπορούμε να μιλάμε για πράσινη μετάβαση, ενεργειακή αναβάθμιση και σύγχρονες κατασκευές χωρίς να εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους που θα τις υλοποιήσουν.
Ο κλάδος χρειάζεται εξειδικευμένους τεχνίτες, ενώ πολλοί νέοι δεν γνωρίζουν τις επαγγελματικές δυνατότητες που μπορούν να τους προσφέρουν οι αλουμινοσιδηροκατασκευές. Η τεχνική εργασία απαιτεί γνώσεις, ακρίβεια, εξοικείωση με νέες τεχνολογίες και συνεχή επιμόρφωση. Δεν είναι μια δραστηριότητα που μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην εμπειρία που αποκτά κάποιος εμπειρικά, χωρίς οργανωμένη εκπαίδευση.
Χρειαζόμαστε σύγχρονα προγράμματα σπουδών, ειδικά προσαρμοσμένα στις κατασκευές δομικών έργων αλουμινίου και σιδήρου. Ιδιαίτερα στις αλουμινοκατασκευές, πρέπει να ενταχθούν ουσιαστικά αντικείμενα όπως τα θερμοδιακοπτόμενα συστήματα, οι σύγχρονοι μηχανισμοί, η ενεργειακή απόδοση, οι τεχνικές εγκατάστασης, η ασφάλεια και τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Η δημόσια τεχνική εκπαίδευση πρέπει να συνδεθεί στενότερα με τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και της αγοράς. Χρειαζόμαστε εκπαιδευτικές δομές που προσφέρουν σύγχρονο εξοπλισμό, κατάλληλους εκπαιδευτές και πρακτική εξάσκηση σε πραγματικές συνθήκες εργασίας.
Η διαδρομή πρέπει να είναι ξεκάθαρη: Εκπαίδευση – Πιστοποίηση – Επαγγελματική επάρκεια – Αδειοδότηση – Έλεγχος της αγοράς.
Αν δεν επενδύσουμε σήμερα στους τεχνίτες του αύριο, δεν θα έχουμε απλώς έλλειψη προσωπικού. Θα αντιμετωπίσουμε πρόβλημα στην ίδια την παραγωγική ικανότητα του κλάδου.
Η ΠΟΒΑΣ συνεχίζει να διεκδικεί την αναβάθμιση των δομών επαγγελματικής κατάρτισης και την ουσιαστική αναγνώριση της ειδικότητας του κατασκευαστή δομικών έργων αλουμινίου και σιδήρου.
9. Ποιο είναι τελικά το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στην Πολιτεία και στους επαγγελματίες του κλάδου;
Το μήνυμά μας είναι ότι οι μικρές βιοτεχνίες αποτελούν ένα ουσιαστικό κομμάτι της ελληνικής παραγωγής. Διαθέτουν τεχνογνωσία, δημιουργούν θέσεις εργασίας, εξυπηρετούν την τοπική οικονομία και συμβάλλουν καθημερινά στην αναβάθμιση των κτιρίων και της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν πρόσβαση στη χρηματοδότηση, δίκαιους όρους ανταγωνισμού, σύγχρονη εκπαίδευση, θεσμική αναγνώριση και ένα σταθερό πλαίσιο λειτουργίας.
Η Πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει τις μικρές παραγωγικές επιχειρήσεις ως συνεργάτες στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας και όχι απλώς ως αποδέκτες αποσπασματικών μέτρων.
Ταυτόχρονα, οι ίδιοι οι επαγγελματίες πρέπει να επενδύουν στη γνώση, στην ποιότητα, στην πιστοποίηση, στην τεχνολογία και στη συνεργασία. Οι αλλαγές που έρχονται στην Ευρώπη και στην αγορά των κατασκευών απαιτούν προετοιμασία και συλλογική προσπάθεια.
Η ΠΟΒΑΣ παρεμβαίνει θεσμικά, για να διεκδικεί λύσεις και να στηρίζει τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Το μέλλον του κλάδου δεν θα κριθεί μόνο από τα πιο εξελιγμένα συστήματα και τις νέες τεχνολογίες. Θα κριθεί από το αν θα δώσουμε στις μικρές βιοτεχνίες τη δυνατότητα να παραμείνουν βιώσιμες και στους ανθρώπους του κλάδου τη γνώση, τα εργαλεία και τη θεσμική αναγνώριση που χρειάζονται για να προχωρήσουν.
Αυτό είναι το στοίχημα για τον κλάδο μας. Και είναι ένα στοίχημα που αφορά όχι μόνο τις επιχειρήσεις μας, αλλά και την ποιότητα των κατασκευών, την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και το παραγωγικό μέλλον της χώρας.