Η παγκόσμια αύξηση της ζήτησης ενέργειας επιβραδύνθηκε το 2025 – αλλά η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να αυξάνεται και η ηλιακή ενέργεια μόλις έφτασε σε ένα σημαντικό ορόσημο, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Σύμφωνα με την πρόσφατα δημοσιευμένη Παγκόσμια Επισκόπηση Ενέργειας 2026 του IEA , η συνολική ζήτηση ενέργειας αυξήθηκε κατά 1,3% πέρυσι. Αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας και πολύ χαμηλότερο από το 2024. Η επιβράδυνση προκλήθηκε από την ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη, τον ηπιότερο καιρό σε ορισμένες περιοχές και τις πιο αποδοτικές τεχνολογίες.
Αλλά αν εστιάσετε στον ηλεκτρισμό, είναι μια πολύ διαφορετική ιστορία.
Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά περίπου 3% το 2025 – περισσότερο από δύο φορές ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση ενέργειας. Παρόλο που η ανάπτυξη αυτή επιβραδύνθηκε ελαφρώς από το 2024 (εν μέρει χάρη στη λιγότερη ακραία ζέστη σε μέρη όπως η Ινδία και η Νοτιοανατολική Ασία), εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Αυτό που το οδηγεί είναι διάφοροι παράγοντες: η αυξημένη ηλεκτροδότηση σε κτίρια και βιομηχανία, η αυξανόμενη υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων και η αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων.
Η ηλιακή ενέργεια ηγείται της παγκόσμιας ενεργειακής ανάπτυξης για πρώτη φορά
Η ηλιακή ενέργεια ήταν ο μεγαλύτερος μοναδικός παράγοντας που συνέβαλε στην παγκόσμια αύξηση του ενεργειακού εφοδιασμού το 2025. Αντιπροσώπευε περισσότερο από το 25% της αύξησης – την πρώτη φορά που μια σύγχρονη ανανεώσιμη ενέργεια οδήγησε στην παγκόσμια ανάπτυξη της πρωτογενούς ενέργειας.
Το φυσικό αέριο ακολούθησε με 17%, αντανακλώντας τον συνεχιζόμενο ρόλο του στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Συνολικά, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η πυρηνική ενέργεια κάλυψαν μαζί σχεδόν το 60% της αύξησης της ζήτησης ενέργειας. Στην πραγματικότητα, η παραγωγή ενέργειας από αυτές τις πηγές ξεπέρασε τη συνολική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, πράγμα που σημαίνει ότι η καθαρή ηλεκτρική ενέργεια κάλυψε με το παραπάνω την αύξηση.
Τα ηλεκτρικά οχήματα ελέγχουν τη ζήτηση πετρελαίου
Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αυξήθηκε, αλλά μόνο κατά 0,7%, ακριβώς σύμφωνα με τις προσδοκίες του IEA.
Ένας σημαντικός λόγος: Τα ηλεκτρικά οχήματα.
Οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 20% το 2025, φτάνοντας τα 20 εκατομμύρια οχήματα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 1 στις 4 πωλήσεις νέων αυτοκινήτων παγκοσμίως. Αυτό αρχίζει να ασκεί πραγματική πίεση στη ζήτηση για βενζίνη και ντίζελ.
Οι τάσεις στον τομέα του άνθρακα ήταν ανάμεικτες. Στην Κίνα, η ισχυρή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μείωσε τη χρήση άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, στις ΗΠΑ, οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου οδήγησαν σε μεγαλύτερη χρήση άνθρακα, καθώς οι εταιρείες κοινής ωφέλειας άλλαξαν καύσιμα. Συνολικά, η αύξηση της ζήτησης άνθρακα επιβραδύνθηκε.
Η μεγάλη εικόνα: Η ηλεκτροκίνηση επιταχύνεται
Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, συνόψισε τα εξής: «Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται πολύ ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση ενέργειας – και μια πηγή ενέργειας [η ηλιακή ενέργεια] αναπτύσσεται πολύ ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη».
Και αυτή η μετατόπιση συμβαίνει σε ένα ακατάστατο παγκόσμιο σκηνικό – οικονομική αβεβαιότητα, γεωπολιτικές εντάσεις και ασταθείς αγορές ενέργειας.
Κάτω από την επιφάνεια, οι περιφερειακές τάσεις αποκλίνουν.
Οι ΗΠΑ βίωσαν ένα από τα ισχυρότερα έτη αύξησης της ενεργειακής ζήτησης αυτόν τον αιώνα (εξαιρουμένων των ετών ανάκαμψης μετά από υφέσεις), λόγω των κέντρων δεδομένων, της βιομηχανικής δραστηριότητας και ενός ψυχρότερου χειμώνα.
Η Κίνα εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας αύξησης της ζήτησης, αλλά η ανάπτυξή της επιβραδύνθηκε απότομα στο 1,7% καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κλιμακώθηκαν και η αποδοτικότητα βελτιώθηκε.
Η αύξηση των εκπομπών επιβραδύνεται, αλλά όχι παντού
Οι παγκόσμιες εκπομπές CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια αυξήθηκαν κατά περίπου 0,4% το 2025, μια βραδύτερη αύξηση από ό,τι τα προηγούμενα έτη.
Οι εκπομπές της Κίνας μειώθηκαν στην πραγματικότητα, χάρη στην ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών. Οι εκπομπές της Ινδίας παρέμειναν σταθερές για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1970 (εξαιρουμένης της πανδημίας), εν μέρει χάρη στην έντονη περίοδο των μουσώνων.
Ωστόσο, στις προηγμένες οικονομίες, ένας κρύος χειμώνας αύξησε τη χρήση ορυκτών καυσίμων και τις εκπομπές. Ως αποτέλεσμα, οι εκπομπές στις προηγμένες οικονομίες αυξήθηκαν ταχύτερα (+0,5%) από ό,τι στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες (+0,3%) για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1990.
Ηλιακή ενέργεια, η αποθήκευση σε μπαταρίες και η πυρηνική ενέργεια εντείνονται.
Ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας σημείωσε ορισμένα σημαντικά ορόσημα το 2025.
Η ηλιακή ενέργεια πρόσθεσε περίπου 600 τεραβατώρες παραγωγής παγκοσμίως – η μεγαλύτερη αύξηση που έχει καταγραφεί ποτέ σε ένα μόνο έτος για οποιαδήποτε τεχνολογία ενέργειας. Αυτό συνέβαλε στη μείωση της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα.
Η αποθήκευση σε μπαταρίες ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογία ενέργειας, με περίπου 110 γιγαβάτ (GW) νέας χωρητικότητας να προστίθενται – περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο έτος προσθήκης χωρητικότητας φυσικού αερίου που έχει καταγραφεί.
Και η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει: Πάνω από 12 GW νέων αντιδραστήρων ξεκίνησαν την κατασκευή το 2025 σε διάφορες περιοχές.
Η καθαρή τεχνολογία μειώνει τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα
Από το 2019, η ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών έχει φτάσει σε μια κλίμακα όπου μειώνει σημαντικά τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Ο IEA αναφέρει ότι αυτές οι τεχνολογίες αποφεύγουν πλέον την ετήσια κατανάλωση ορυκτών καυσίμων που ισούται με ολόκληρη την ενεργειακή ζήτηση της Λατινικής Αμερικής.
Και συλλογικά, η ηλιακή, η αιολική, οι αντλίες θερμότητας και άλλες καθαρές τεχνολογίες εκτοπίζουν τη ζήτηση φυσικού αερίου που ισοδυναμεί με περίπου το ήμισυ των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Πηγή: energia.gr